Klub Kultury im. Heleny Modrzejewskiej
Helena Modjeska Art and Culture Club

 

Spotkanie ze Zbigniewem Rybczyńskim

1 czerwca 2002

Ukoronowaniem tegorocznego sezonu bylo spotkanie ze znakomitym tworca filmowym Zbigniewem Rybczynskim. Informacja o spotkaniu zawierala sporo wiadomosci o artyscie oraz imponujaca liste nagrod z "Oskarem" na czele. Nic tez dziwnego, ze w domu Krysi i Artura Okuniewskich tlumnie zgromadzili sie czlonkowie klubu i ich goscie pragnacy uslyszec credo artysty, geneze jego prac i wlasna ocene drogi do sukcesu. Pan Zbigniew przygotowal fascynujaca prezentacje, bogato ilustrowana fragmentami jego filmow, bardzo osobista, ktora zawierajac mnostwo informacji nie przypominala jednak suchego wykladu z historii filmu lub estetyki i potrafila przyciagnac uwage zgromadzonych. Nasz gosc, po ukonczeniu Liceum Plastycznego, studiowal w Szkole Filmowej w Lodzi na wydziale operatorskim. Poniewaz istniejaca technologia filmowa ograniczala mozliwosci realizacyjne jego pomyslow, od samego poczatku rozpoczal prace nad wlasnymi technikami, ktore stosowal podczas tworzenia ekperymentalnych filmow krotkometrazowych . Pierwsze znaczace dzielo, ktore zobaczylismy podczas spotkania, to "Kwadrat" - film z roku 1971, w ktorym proste formy przez ciagla ewolucje przeistaczaja sie w sposob logiczny i gladki w ruchy ciala ludzkiego. Wybor pierwszego utworu byl bardzo trafny, gdyz ten film juz ponad trzydzesci lat temu uwypuklal dominujace cechy w dzielach Rybczynskiego - zafascynowanie ruchem i rytmem zjawisk wizualnych podkreslonych muzyka. Artysta kontynuowal prace w zespole "Warsztat Formy Filmowej" i w lodzkim studiu Se-Ma-For. Powstale w tym czasie filmy (miedzy innymi "Zupa", ktory otrzymal glowna nagrode na festiwalu w Krakowie w 1974), przyniosly mu uznanie krajowej i miedzynarodowej krytyki. Po ogloszeniu stanu wojennego Rybczynski, wspolpracujacy czynnie z "Solidarnoscia", uzyskal azyl polityczny Wiedniu, gdzie kontynuowal prace. W 1983 roku, jako pierwszy w historii Polak, otrzymal nagrode "Oskara" w kategorii animowanego filmu krotkometrazowego za slynne 8-minutowe "Tango". Wkrotce potem artysta wyemigrowal do Stanow Zjednoczonych, osiadl w Nowym Jorku i w zalozyl eksperymentalne Zbig Vision Studios. Zbigniew Rybczynski podkreslal kilkakrotnie podczas spotkania, ze przeslanie dziela, pomysly artystyczne artystym - chocby nieslychanie nowe i fascynujace - to jednak tylko jego czesc. Benedyktynskie zmaganie sie z materialem prowadzace do powstania kilku klatek filmu w poczatkowym okresie tworczosci sprawilo, ze z nadejsciem nieznanej dotad High Definition TV, jako pierwszy zrozumial fenomenalne mozliwosci tej technologii. Oryginalne proby Zbiga w tej dziedzinie otworzyly zupelnie nowe horyzonty artystyczne zarowno dla niego, jak pozniej i dla wielu innych tworcow. Jego nowatorskie pomysly znalazly entuzjastyczne przyjecie miedzy innymi wsrod muzykow zwiazanych z szybko rozwijajaca sie w latach 80-tych MTV. Music-videos Rybczynskiego wyroznialy sie oryginalnymi efektami wizualnymi. Za te tworczosc otrzymal wiele nagrod: trzykrotnie MTV Music Video Awards, American Video Awards, Monitor Awards, i w 1986 roku Billboard Music Video Award, MTV Video Vanguard Award oraz Video of the Year Award. Az do 1994 roku byl praktycznie jedynym artysta pracujacym w High Definition TV. Powstaly w tym czasie filmy, ktore Zbig ceni sobie najbardziej, a ktorych fragmenty mielismy okazje podziwiac podczas spotkania: "Schody", "Czwarty Wymiar", "Orkiestra" i "Kafka",. Filmy te obsypano nagrodami: Srebrne Lwy w Cannes, nagroda na Miedzynarodowym Festiwalu Filmowym w Rio, Grand Prix na festiwalu w Tokio, Emmy, Prix Italia, High Vision Award w Tokio, Golden Gate Award na festiwalu w San Francisco i Grand Prix w Montreux. Statuetki Oscara, Emmy i MTV Award mozna bylo w trakcie spotkania zobaczyc na wlasne oczy. W latach 1994-1997 artysta prowadzil pionierskie prace w dziedzinie technologii cyfrowej stosowanej w sztuce filmowej w Berlinie w CBF-Centrum, a od 1998 wykladal rowniez w Academy of Media Arts w Kolonii. W 2001 roku otrzymal nagrode TV Polonia "Za slawienie Polski i Polskosci poza granicami kraju". Od wrzesnia mieszka ponownie w USA, w San Fernando Valley i wspolpracuje z Ultimatte Corporation w Chatsworth. Kontynuuje tam intensywne badania nad programami komputerowymi i nowymi urzadzeniami sluzacymi do produkcji filmow, video oraz virtual reality, ktore chce zastosowac w przyszlej tworczosci filmowej. Z pewnoscia wiec niedlugo bedziemy swiadkami nowych cudow w kinematografii autorstwa naszego utalentowanego rodaka, wybitnego ambasadora polskiej kultury. Spotkanie to - jedno z najdluzszych w historii Klubu - poprowadzil ze znakomitym rozeznaniem merytorycznym Krzysztof Wojciechowski, a gospodarze - Krysia i Artur Okuniewscy dolozyli wszelkich staran, aby wszyscy czuli sie komfortowo.

Tekst opracowala sekretarz klubu

Krystyna Kuszta
cache/wst.opf.4111541.xml